Dijital Ebeveynlikten Algoritma Ebeveynliğine: Çocukların İnternet Kullanımında Aile İçi Rehberlik Stratejilerinin Kavramsal Değerlendirmesi

Ozet

Contemporary parenting practices are undergoing transformation with the increasing penetration of digital technologies into everyday life. This study examines the concept of digital parenting from a theoretical and conceptual perspective, evaluating the literature in this field within a thematic framework. The primary aim is to introduce the concept of "algorithmic parenting" as a new analytical category in digital parenting research and to establish its theoretical foundations. The research does not aim to conduct a systematic literature review or produce empirical findings; rather, it seeks to theoretically reinterpret the phenomenon of digital parenting and develop a conceptual position informed by interdisciplinary perspectives. Digital parenting approaches are conceptually analyzed along the axes of active guidance, restrictive management, co-use, and technical mediation, while technology-mediated parenting strategies are discussed within their cultural contexts. The meanings of algorithmic parenting within Turkish parenting culture are examined through Kağıtçıbaşı's relational self-model and Hofstede's cultural dimensions theory. The study maps the theoretical landscape of digital parenting literature through an interpretive and analytical approach. In conclusion, it is argued that algorithmic parenting is not merely a matter of technological tool use, but a critical transformation domain in the reconstruction of parenting identity and the intergenerational transmission of digital literacy.

Abstract

Çağdaş ebeveynlik pratikleri dijital teknolojilerin gündelik yaşama artan nüfuzu ile birlikte dönüşüm geçirmektedir. Bu çalışma, dijital ebeveynlik kavramını kuramsal ve kavramsal açıdan ele alarak bu alandaki literatürü tematik bir çerçevede değerlendirmektedir. Çalışmanın temel amacı, dijital ebeveynlik araştırmalarında yeni bir analitik kategori olarak “algoritma ebeveynliği” kavramını literatüre kazandırmak ve bu kavramın kuramsal temellerini ortaya koymaktadır. Araştırma, Araştırma, sistematik bir literatür taraması veya ampirik bulgular üretmeyi değil; dijital ebeveynlik fenomenini kuramsal olarak yeniden yorumlamayı ve disiplinlerarası perspektiflerden beslenen kavramsal bir pozisyon geliştirmeyi hedeflemektedir. Dijital ebeveynlik yaklaşımları aktif rehberlik, kısıtlayıcı yönetim, ortak kullanım ve teknik aracılık eksenlerinde kavramsal olarak irdelenmekte; teknoloji aracılı ebeveynlik stratejileri kültürel bağlamları içinde tartışılmaktadır. Algoritma ebeveynliğinin Türkiye’deki ebeveynlik kültürü açısından taşıdığı anlamlar Kağıtçıbaşı’nın ilişkisel benlik modeli ve Hofstede’in kültürel boyutlar kuramı çerçevesinde çözümlenmektedir. Çalışma, yorumlayıcı ve analitik bir yaklaşımla dijital ebeveynlik literatürünün kuramsal haritasını çıkarmakta ve disiplinlerarası perspektiflerden beslenerek kavramsal bir duruş ortaya koymaktadır.. Sonuç olarak, algoritma ebeveynliğinin yalnızca teknolojik bir araç kullanımı değil, ebeveynlik kimliğinin yeniden inşası ve dijital okuryazarlığın nesiller arası aktarımı sürecinde kritik bir dönüşüm alanı olduğu ileri sürülmektedir.

Yazarlar

Ahmet CANÇELİK, & Gamze BİLEN, & Gamze BİLEN, & Gamze BİLEN, & Gamze BİLEN

Anahtar Kelimeler

Digital parenting, algorithmic parenting, parenting strategies, digital literacy, cultural context.

Yayin Bilgileri

Cilt 0, Sayi 24, 2026

DOI: 10.5281/zenodo.19284485

Dosyalar