Elazığ Yöresindeki Sekiz Türkünün Farklı Yörelerdeki Varyantlarıyla Karşılaştırılması

Ozet

This study examines eight folk songs from the Elazığ region “Bebeğin Beşiği Çamdan,” “Gel Benim Gelin Yârim,” “İki Keklik,” “İndim Yârin Bahçesine,” “Minare Dolam Dolam (Al Çuha),” “Havuz Başının Gülleri,” “Çayın Öte Yüzünde,” and “Al Almayı Daldan Al” and compares them with their variants collected from other regions of Turkey in terms of lyrics, melody, and rhythmic structure. Using a qualitative methodology and document analysis, particularly based on written sources such as the TRT Turkish folk music Repertoire, the songs were analyzed with respect to modal structure, rhythm, lyrics, and melodic patterns. The study investigates how these folk songs have evolved through oral transmission, migration, local musical traditions, and memory-based reinterpretation. The findings indicate varying degrees of similarity: in some cases, only lyrical elements overlap; in others, melodic or structural similarities are also observed. In a few examples, significant congruence exists across lyrics, melody, and style. These results reveal how folk songs adapt to different cultural and geographical contexts, reflecting regional musical aesthetics and underlining the dynamic and diverse character of Turkish folk music

Abstract

Bu araştırma, Elazığ yöresine ait “Bebeğin Beşiği Çamdan”, “Gel Benim Gelin Yârim”, “İki Keklik”, “İndim Yârin Bahçesine”, “Minare Dolam Dolam (Al Çuha)”, “Havuz Başının Gülleri”, “Çayın Öte Yüzünde” ve “Al Almayı Daldan Al” adlı sekiz türkünün Türkiye’nin farklı bölgelerinde derlenmiş varyantlarıyla söz, ezgi ve usûl (ritmik yapı) açısından karşılaştırılmasını konu edinmektedir. Bu çalışmanın amacı; Elazığ yöresine ait sekiz türkünün Türkiye’nin farklı bölgelerinde ortaya çıkan varyantlarıyla söz, ezgi ve usûl açısından karşılaştırılması ve elde edilen bulgularla literatüre katkı sağlamaktır. Çalışma, nitel bir yöntemle gerçekleştirilmiş olup doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. TRT Türk halk müziği repertuvarı başta olmak üzere çeşitli yazılı kaynaklardan elde edilen veriler doğrultusunda, söz konusu türküler ile varyantları makam, usûl, söz içerikleri ve ezgisel yapı bakımından incelenerek benzerlikler ve farklılıklar ortaya konulmuştur. Türkülerin varyantlaşma süreci, göç hareketleri, sözlü kültürün doğası, yerel müzik gelenekleri ve belleğe dayalı aktarımlar çerçevesinde ele alınmıştır. Bulgular, bazı türkülerde yalnızca sözsel benzerliklerin; bazılarında ise ezgi veya bağlantı kısımlarında benzerliklerin ortaya çıktığını göstermektedir. Bununla birlikte, bazı türkülerde hem söz hem ezgi hem de usûl yönünden yüksek düzeyde benzerlikler mevcuttur. Çalışma sonucunda, türkülerin farklı coğrafyalarda yeniden şekillendiği ve bölgesel müzik zevkiyle yeniden yorumlandığı tespit edilmiştir. Bu durum, halk müziğinin dinamik yapısını ve kültürel çeşitliliğini ortaya koymaktadır.

Yazarlar

Erkam CÖMERT

Anahtar Kelimeler

Elazığ, folk song, variant, melody, usûl.

Yayin Bilgileri

Cilt 0, Sayi 23, 2025

DOI: 10.5281/zenodo.18083255

Dosyalar