Türkçe Gündelik Söylemde Aynı Söz Dizisinde Kendini Onarım Aracı olarak Yineleme

Ozet

Self-repair, which is defined as righting mechanism for the organization of language use in social integration, is a commonly used strategy in everyday talk across languages. Specifically focusing on self-initiated same-turn recycling self-repairs, the study seeks to discover i) if recycling used as a self-initiated same-turn self-repair operator in Turkish and ii) what functions do self-initiated same-turn recycling self-repairs serve in Turkish everyday discourse within the framework of Conversation Analysis (CA) as the method of analysis. A review of the literature shows a large body of research on repair in Turkish data, however this specific form of self-repair and its functions remain to be explored. The database of the study consists of the recordings of a 10-hour Turkish everyday discourse. Cohen’s kappa score was used in data analysis to calculate inter-rater agreement in identifying this specific type of self-repair. The findings showed that in line with the previous studies conducted in other languages, Turkish speakers use self-initiated same-turn recycling self-repairs and they use them with several pragmatic functions such as providing extra information/detail, clarifying a point in prior talk, downgrading speaker’s epistemic stance, delimiting the scope of one’s assessment, gaining linguistic/cognitive planning time, revising person/object references and revising the constituent order in a clause/phrase

Abstract

Toplumsal etkileşimde dil kullanımının düzenlenmesinde bir düzeltme aracı olarak tanımlanan kendini-onarım farklı dillerde gündelik konuşmada sıklıkla başvurulan bir dilsel stratejidir. Bu çalışma, kendi başlatımlı aynı söz dizisinde yinelemeli kendini onarım pratiğine odaklanarak i) yinelemelerin kendi-başlatımlı aynı söz dizisinde kendini onarım aracı olarak kullanılıp kullanılmadığının ve ii) bu tür kendini onarımların Türkçe gündelik söylemde ne türden işlevlerle kullanıldığının Karşılıklı Konuşma Çözümlemesi çerçevesinde belirlenmesini amaçlamaktadır. Türkçe dil verisi kullanılarak onarım pratiği yaygın biçimde incelenmiştir ancak kendi-başlatmalı aynı söz dizisinde yinelemeli kendini onarımların nasıl ve ne türden işlevlerle kullanıldığı henüz incelenmemiştir. Çalışmanın veritabanı 10 saatlik Türkçe gündelik söylem kayıtlarından elde edilen çevriyazı metinlerinden oluşmaktadır. Veritabanında bu özel kendini onarma türünün saptanmasında değerlendiriciler arasındaki uyumun hesaplanması amacıyla Cohen’in kappa skoru kullanılmıştır. Bulgularımız, diğer dillerde yapılan çalışmaların bulgularına koşut olarak,, Türkçe konuşucularının da kendi-başlatımlı aynı söz dizisinde kendini onarım aracı olarak yinelemelere başvurduğunu ve bu türden kendini onarımları fazladan bilgi /ayrıntı sunma, önceki konuşmada bir noktayı netleştirme, konuşucunun bilgisel tutumunun gücünü azaltma, kişinin değerlendirmesinin kapsamının sınırlandırma, dilsel/bilişsel planlama zamanı kazanma, kişi/nesne gönderimlerini değiştirme ve tümce/öbekte kurucu öge sıralanışı değiştirme gibi çeşitli edimbilimsel işlevlerle kullandığını göstermiştir.

Yazarlar

Derya AYDIN, & Gülsüm Songül ERCAN, & Gülsüm Songül ERCAN, & Gülsüm Songül ERCAN, & Gülsüm Songül ERCAN

Anahtar Kelimeler

Repair, self-repair, recycling, conversation analysis, kappa score.

Yayin Bilgileri

Cilt 0, Sayi 23, 2025

DOI: 10.5281/zenodo.18049353

Dosyalar