Ali Behcet’in Terceme-i Aşk-nâmesi

Ozet

Ali Behcet, who lived in the second half of the 19th century, wrote a commentary on the poem Aşk-nâme, attributed to Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî. Although the work’s attribution to Mevlânâ is not certain, Ali Behcet did not discuss this issue and did not mention whether the work belonged to him or not. Ali Behcet, who translated the work written in Persian into Turkish, used the classical translation method. First, he provided the original verse and then translated it into Turkish according to its meaning. Ali Behcet translated 94 verses of Aşk-nâme in his work. In this article, Ali Behcet’s work entitled Terceme-i Aşk-nâme has been transcribed and converted into the Latin alphabet, thus making it available to today’s readers. The study employed qualitative research methods, specifically text/document analysis and content analysis. Limited to Ali Behcet’s work Terceme-i Aşk-nâme, the study provided information about the commentaries and translations of Aşk-nâme in Turkish literature and touched upon the approaches regarding the work’s attribution to Mevlânâ. Ultimately, it was observed that the translator did more than just translate, concretising the abstract and mystical themes in the poem through similes, thereby making the ambiguous structure of the work understandable to the reader. Furthermore, based on this work, it was observed that the traditional understanding of commentary/translation changed and these texts became shorter. Comparing Aşk-nâme translations/commentaries written in different periods to identify changes in mindset is beneficial for the field.

Abstract

XIX. yüzyılın ikinci yarısında yaşayan Ali Behcet, Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî’ye atfedilen Aşk-nâme şiirini şerh etmiştir. Eserin Mevlânâ’ya aidiyeti kesin olmasa da Ali Behcet bu konuyu tartışmamış, eserin ona ait olup olmadığına hiç değinmemiştir. Farsça kaleme alınan eseri Türkçe tercüme eden Ali Behcet klasik tercüme metodunu kullanmıştır. Öncelikle orijinal beyti vermiş ardından bunu mana olarak Türkçeye tercüme etmiştir. Ali Behcet eserinde Aşk-nâme’nin 94 beytinin tercümesini yapmıştır. Bu makalede Ali Behcet’in Terceme-i Aşk-n âme isimli eseri transkripsiyon edilerek Latin alfabesine aktarılmış böylece günümüz okuyucusunun yararlanmasına sunulmuştur. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden metin/doküman analizi ile içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Ali Behcet’in Terceme-i Aşk-n âme isimli eseri ile sınırlandırılan çalışmada Türk edebiyatında Aşk-n âme’ye yazılan şerhler ve yapılan tercümeler hakkında bilgi verilmiş eserin Mevlânâ’ya aidiyeti hususundaki yaklaşımlara değinilmiştir. Neticede mütercimin bir çeviriden fazlasını yaparak şiirde anlatılan soyut ve tasavvufi konuları benzetmeler üzerinden somutlaştırdığı böylece eserin muğlak yapısını okuyucu nezdinde anlaşılır kıldığı görülmüştür. Ayrıca bu eserden hareketle geleneksel şerh/tercüme anlayışının değiştiği, bu metinlerin kısaldığı gözlenmiştir. Zihniyet değişiminin tespit edilmesi amacıyla farklı dönemlerde kaleme alınan Aşk-n âme tercümelerinin/şerhlerinin karşılaştırılmalı olarak çalışılması alan için faydalı olacaktır.

Yazarlar

Sema LEVENT

Anahtar Kelimeler

Ali Behcet, translation of the book of love, commentary-translation, 19th century Ottoman literature, Mevlânâ.

Yayin Bilgileri

Cilt 0, Sayi 23, 2025

DOI: 10.5281/zenodo.18049107

Dosyalar