Şeyhülislam ve Şair Mehmed Bahâyî Efendi Hakkında Yazılan Şiirler

Ozet

Mehmed Bahâyî Efendi was the thirty-second shaykh al-Islam of the Ottoman Empire and one of the most important poets of the 17th century. With these qualities, he was mentioned as a statesman and a literary figure both in the historical sources of his period and in the tezkires, which are accepted as biographical sources of classical Turkish poetry. Some poets living in this century also wrote poems about Bahâyî, usually in the form of eulogies, and especially wrote poems emphasizing a special date about the events in various periods of his professional life. The aim of this article is to identify these poems in question and based on the infirmation in the biographical dictionaries, to reveal how Bahâyî was evaluated as a statesman and a poet by the biographers and poets, as well as the biographical information given about his life.
In the study, after an introduction, brief information about Mehmed Bahâyî Efendi is given. In the next section, the poems identified as a result of the scanning of the 17th century divans, the texts of which are available, are classified according to their verse forms and their characteristics are stated. The poems whose texts could not be found but were found in the tezkires are given under a separate heading. These poems were then subjected to an evaluation

Abstract

Mehmed Bahâyî Efendi, Osmanlının otuz ikinci şeyhülislamı ve 17. yüzyılın önemli şairlerinden biridir. Bu vasıflarıyla o, hem döneminin tarihî kaynaklarında hem de klasik Türk şiirinin biyografik kaynakları kabul edilen tezkirelerde kendisinden bahsedilen bir devlet adamı ve edib olarak yer almıştır. Bu yüzyılda yaşayan bazı şairler de Bahâyî hakkında genellikle methiye nitelikli şiirler kaleme almış, özellikle meslek hayatının çeşitli dönemlerindeki olaylara tarihler düşürmüşlerdir. Bu makalenin amacı; söz konusu şiirleri tespit etmek, tezkirelerdeki bilgilerden de hareketle Bahâyî’nin tezkire yazarları ve şairler tarafından bir devlet adamı ve şair olarak nasıl değerlendirildiğini ve hayatı ile ilgili verilen biyografik nitelikteki bilgileri ortaya koymaktır.
Çalışmada bir girişten sonra Mehmed Bahâyî Efendi hakkında kısa bir bilgi verilmiştir. Sonraki bölümde metinlerine ulaşma imkânı bulunan 17. yüzyıl divanlarının taranması sonucu tespit edilen şiirler nazım biçimlerine göre tasnif edilmiş ve özellikleri belirtilmiştir. Metinlerine ulaşılamayan ancak tezkirelerde rastlanan şiirler ayrı bir başlık altında verilmiştir. Daha sonra bu şiirler bir değerlendirmeye tâbi tutulmuştur

Yazarlar

Ahmet TOPAL, Ahmet TOPAL, Ahmet TOPAL, Ahmet TOPAL, & Dilek YALÇIN, & Dilek YALÇIN, & Dilek YALÇIN, & Dilek YALÇIN

Anahtar Kelimeler

Classical Turkish poetry, Sheikhulislam Bahâyî, biography, eulogy, history poems.

Yayin Bilgileri

Cilt 0, Sayi 23, 2025

DOI: 10.5281/zenodo.18037581

Dosyalar