Kutadgu Bilig’de Eş Anlamlı Meslek ve Unvan Adlarının Anlam ve Yapıları Üzerine Bir Değerlendirme

Ozet

Kutadgu Bilig is the main resource containing comprehensive information about the society and social structure of the period in which it was written. Profession groups who have an essential role in the social system are also discussed in the detail in Kutadgu Bilig. In the research paper, the content and structure regarding the names of various professions and titles in Kutadgu Bilig and their connection between them are respectively analyzed in regards to synonymousness. Therefore not all professions and titles were included in the study; only the names of professions and titles which have synonyms in the mentioned source were determined. While evaluating these names, along with their synonyms, on their meanings and structures, their context was also taken into account. In this case it is determined which suffixes and words are preferred instead of the structures formed with the +çI which gives the noun or adjective of profession and title and these are evaluated through the structure and the content. It was once again found out through noun of prefessions and titles which synonyms have an important role in the text in terms of explaining and defining each other as well as adding diversity to the vocabulary.

Abstract

Kutadgu Bilig yazıldığı dönemin toplum ve toplumsal yapısı hakkında kapsamlı bilgiler içeren önemli bir kaynaktır. Toplum düzeninde önemli bir role sahip olan meslek grupları da Kutadgu Bilig’de ayrıntılı bir şekilde ele alınmıştır. Bu araştırma yazısında Kutadgu Bilig’de yer alan meslek ve unvan adlarının anlamı ve oluşturulma biçimleri tespit edilmiş; bu yapıların anlamları ve aldığı ekler eş anlamlılık ilişkisi üzerinden incelenmiştir. Bu doğrultuda çalışmada meslek adlarının tamamına yer verilmemiş olup yalnızca aynı eserde yer alan eş anlama sahip meslek ve unvan adları tespit edilmiştir. Bu adlar eş anlamlılarıyla beraber anlam ve yapıları üzerinden değerlendirilirken bulundukları bağlam da dikkate alınmıştır. İncelemede meslek ve unvan adı ya da sıfatı yapan +çI eki ile oluşturulan yapıya denk hangi ekler ve sözcüklerin tercih edildiği tespit edilerek bunlar üzerine değerlendirme yapılmıştır. Meslek ve unvan adları aracılığıyla eş anlamlı sözcüklerin dilin söz varlığına kattığı çeşitliliğin yanı sıra birbirini açıklaması ve tanımlaması bakımından da metin içinde önemli bir yere sahip olduğu tekrar görülmüştür.

Yazarlar

Yeşim TEKİN, Yeşim TEKİN

Anahtar Kelimeler

Kutadgu Bilig, nouns of profession and title, synonymousness.

Yayin Bilgileri

Cilt , Sayi 3, 2020

Dosyalar