Kul Mesûd ile Molla Muhammed Timur'un Kelile ve Dimne’lerinin Hayvan Adları Bakımından Karşılaştırılması

Ozet

This article compares the Turkic translations of Kalilah and Dimnah by Kul Mas’ûd and Molla Muhammad Timur with regard to animal names used in them. The translation of Kul Mesud’s Kalilah and Dimnah was based on the Persian work of Nizâmüddîn Ebü’l-Me’âlî Nasrullâh b. Muhammed b. Abdülhamîd and the translation of Molla Muhammed Timur was based on the Persion work of Hüseyin Vaiz Kâşifi (date of death 1504) named Envar-i Süheyli. Both texts are Persian translations of İbnü'l Mukaffa's Arabic work. Even though they were translated from a Persian source, there exist significant differences between the two works regarding to the animal names. The differences are not due to the characters and symbols that the animals represent but due to the words and concepts used for the animal names. In both texts there are 73 different animal species. 69 of them exist in Molla Muhammed Timur's work. Molla Muhammed Timur used 116 different names for 69 animals. On the other hand Kul Mesud's work contains 63 animals out of 73 animal species. It is seen that Kul Mesud used a single name for each animal. Even though the animal names are basic Turkish, especially Molla Muhammed Timur used intensive Arabic and Persian names in his work.

Abstract

Bu makalede Kul Mesûd ile Molla Muhammed Timur’un Kelile ve Dimne tercümeleri hayvan adları bakımından karşılaştırılmıştır. Kul Mesûd’un Kelile ve Dimne tercümesi kaynak olarak Nizâmüddîn Ebü’l-Me’âlî Nasrullâh b. Muhammed b. Abdülhamîd tarafından kaleme alınan Farsça esere dayanırken Molla Muhammed Timur’un tercümesi Hüseyin Vâ’iz Kâşifî’nin (ö. 1504) Envâr-ı Süheylî adlı Farsça eserine dayanmaktadır. Her iki metin İbnü’l-Mukaffa’nın Arapça eserinden yapılmış Farsça Kelile ve Dimne tercümeleridir. Farsça kaynak bir eserden tercüme edilmiş olmalarına rağmen iki eser arasında hayvan adları bakımından dikkat çekici farklılıklar bulunmaktadır. Bu farklılıklar hayvanların temsil ettikleri karakter ve semboller bakımından değil daha çok hayvan adları için kullanılan kelime ve kavramlar açısındandır. Her iki eserde 73 farklı hayvan türü yer almaktadır. Bu hayvanlardan 69 tanesi Molla Muhammed Timur’un eserinde bulunur. Molla Muhammed Timur, 69 hayvan için 116 farklı isim kullanmıştır. Buna karşılık Kul Mesûd’da 73 hayvan türünden 63 tanesi bulunmaktadır. Kul Mesûd’un eserinde her hayvan için tek isim kullandığı görülür. Hayvan adları Türkçenin çekirdek kelime kadrosunda yer almasına rağmen özellikle Molla Muhammed Timur’un eserinde yoğun bir şekilde Arapça ve Farsça hayvan adlarının kullanıldığı görülür.

Yazarlar

Feyzi ÇİMEN, Feyzi ÇİMEN, Feyzi ÇİMEN, Feyzi ÇİMEN

Anahtar Kelimeler

Kul Mesud, Molla Muhammed Timur, Kalilah and Dimnah, Animal Names

Yayin Bilgileri

Cilt 0, Sayi 8, 2022

Dosyalar